Mag je ashwagandha gebruiken tijdens de zwangerschap? Wat het bewijs zegt

Wie zoekt naar ashwagandha en zwangerschap stuit op twee stellige, tegenstrijdige beweringen die eindeloos worden herhaald. Het ene kamp stelt dat ashwagandha een abortivum is — een stof die een miskraam veroorzaakt — en daarom tijdens de zwangerschap absoluut moet worden vermeden. Het andere kamp stelt dat ashwagandha al duizenden jaren veilig wordt gebruikt in de ayurvedische geneeskunde voor zwangere vrouwen.

Beide beweringen zijn slecht onderbouwd. Twee onderzoeken uit 2026 hebben precies blootgelegd hoe dat komt.

De waarschuwing voor een abortieve werking leidt via een keten van citaties uiteindelijk terug naar niet-gerefereerde anekdotische meldingen uit het midden van de 20e eeuw. De claim van veiligheid berust daarentegen op traditioneel gebruik dat nooit is gedocumenteerd met de methodologische strengheid die nodig is om klinische conclusies te trekken.

Het eerlijke antwoord is dat we over onvoldoende bewijs beschikken om de veiligheid tijdens de zwangerschap te bevestigen. Een systematische review uit 2026 toonde bovendien aan dat het bewijs dat het vaakst tegen ashwagandha tijdens de zwangerschap wordt aangehaald, zwakker is dan algemeen wordt aangenomen.

Beoordeling van het bewijs in één oogopslag

Voordat we dieper op de details ingaan, volgt hier een overzicht van het beschikbare bewijs aan weerszijden van het debat en het bijbehorende kwaliteitsniveau.

De tabel toont wat in veel artikelen over zwangerschapsveiligheid onderbelicht blijft: het sterkste bewijs is niet direct vóór of tegen ashwagandha, maar betreft de data over schildkliermodulatie. Dit is klinisch zeer relevant tijdens de zwangerschap, maar wordt in deze context zelden besproken.

De bewering over een abortieve werking: het volgen van de citaties

Een systematische en etnobotanische review uit 2026 in Phytotherapy Research deed iets wat niet eerder was onderzocht: het nagaan van de bewering over een abortieve werking door elke stap van de citatieketen te traceren om te achterhalen waar het oorspronkelijke bewijs vandaan kwam (Tallon, Koturbash & Blum, 2026).

Zij troffen een klassiek voorbeeld van citatiedistorsie aan: een fenomeen waarbij elke bron de voorgaande citeert zonder terug te gaan naar het primaire bewijs, totdat een slecht onderbouwde bewering door herhaling verandert in een algemeen aanvaard feit.

De keten verloopt als volgt:

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) publiceerde een monografie over ashwagandha waarin staat dat “het ruwe middel in de traditionele geneeskunde is gebruikt om abortus op te wekken” en stelde een contra-indicatie in voor gebruik tijdens de zwangerschap. De WHO citeerde de monografie van de American Herbal Pharmacopoeia (AHP). De AHP-monografie citeerde een populair boek van Svoboda uit 1992. Svoboda deed de bewering zonder enige bronvermelding. Andere bronnen die de claim herhalen, citeren de WHO-monografie, de AHP-monografie of elkaar, maar nooit primaire klinische gegevens.

Toen het team van Tallon zocht naar het oorspronkelijke bewijs — de klinische observatie, de casusreeks of de gedocumenteerde miskraam waarmee de keten begon — bleek deze onvindbaar. De bewering vindt zijn oorsprong in anekdotische verslagen uit de periode 1930–1960 waarin dosering, behandelduur en toedieningsvorm ontbraken, en waarin niet eens werd bevestigd of ashwagandha het enige gebruikte middel was.

De citatieketen in beeld

Een afzonderlijk commentaar uit 2026 in hetzelfde tijdschrift stelde de vraag rechtstreeks in de titel: “Is Ashwagandha an Abortifacient?” De conclusie van de auteur: het beschikbare bewijs ondersteunt deze classificatie niet (Brendler, 2026).

De American Herbal Pharmacopoeia bracht in 2024 zelf een persbericht uit waarin werd verklaard dat uit hun evaluatie geen bewijs naar voren kwam voor een abortieve werking van ashwagandhawortel bij gebruik in aanbevolen doseringen. Zij merkten op dat de geconsulteerde ayurvedische artsen klinisch nooit abortieve effecten hadden waargenomen.

De paradox: traditioneel gebruik wijst twee kanten op

De bevindingen rondom de citatiedistorsie worden nog opvallender wanneer het volledige historische gebruik wordt bekeken. Ashwagandha wordt in de traditionele geneeskunde inderdaad genoemd in de context van zwangerschap, maar niet uitsluitend als abortivum. In sommige traditionele teksten wordt het kruid beschreven ter ondersteuning van de zwangerschap en het welzijn van de moeder. Dit historische gebruik wordt echter niet ondersteund door modern klinisch bewijs en staat, zoals de onderstaande dierdata laten zien, haaks op andere traditionele verslagen.

Beide toepassingen komen voor in de traditionele literatuur. Het aanhalen van de ene toepassing en het negeren van de andere is selectief brongebruik, ongeacht vanuit welke invalshoek dit gebeurt. De conclusie luidt dat de traditionele verslagen wisselend en tegenstrijdig zijn en vooral geen vervanging vormen voor gecontroleerd wetenschappelijk bewijs.

De diergegevens

Sommige dierstudies suggereren dat ashwagandha baarmoedercontracties kan stimuleren, wat het biologische mechanisme achter een abortief effect zou kunnen zijn. Deze onderzoeken maakten echter gebruik van doseringen, toedieningsroutes en extractbereidingen die niet overeenkomen met supplementgebruik bij mensen.

Het extrapoleren van baarmoederonderzoek bij dieren naar het risico bij menselijke zwangerschap kent aanzienlijke vertaalslagen: soortverschillen in de reproductieve fysiologie, dosisschaling, extractstandaardisatie en blootstellingsroute. Deze verschillen zijn zo groot dat de dierdata beter kunnen worden gekarakteriseerd als “aandachtspunt” dan als “bewijs van gevaar”.

Een evaluatie uit 2026 naar de mogelijke hormonale activiteit van ashwagandha onderzocht of het kruid geslachtshormonen kan beïnvloeden op manieren die relevant zijn voor de zwangerschapsveiligheid (Vollmer & Brendler, 2026). Een dergelijke hormonale beoordeling is van belang omdat endocriene verstoring een alternatief mechanisme vormt (los van baarmoedercontracties) waardoor een stof de zwangerschapsuitkomst theoretisch kan beïnvloeden.

Het AYUSH-veiligheidsdossier uit India

Het Indiase Ministerie van AYUSH (het overheidsorgaan dat toezicht houdt op ayurvedische, yoga-, unani-, siddha- en homeopathische geneeskunde) publiceerde in 2024 een veiligheidsdossier (versie 2.0) dat specifiek inging op de reproductieve veiligheid van ashwagandha. Dit gebeurde naar aanleiding van zorgen over de veiligheid die in de Europese Unie waren geuit.

In het dossier werden alle beschikbare klinische en preklinische gegevens verzameld. De conclusie luidde dat er een gebrek aan bewijs is voor een abortieve werking van ashwagandhawortel. Dit is het standpunt van de overheid met de meeste institutionele ervaring met het kruid en het grootste belang om risico’s nauwkeurig te documenteren (de geloofwaardigheid van AYUSH hangt immers af van de veiligheid van de middelen die onder haar toezicht vallen).

Wat we nog niet weten

De ontdekking van de citatiedistorsie verzwakt de argumenten tegen ashwagandha tijdens de zwangerschap, maar levert nog geen bewijs voor de veiligheid. Er blijven belangrijke lacunes bestaan:

Er bestaan geen gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (RCT’s) bij zwangere vrouwen. Ethische beperkingen maken het uiterst onwaarschijnlijk dat dergelijk onderzoek ooit zal worden uitgevoerd. Zwangere vrouwen kunnen niet willekeurig worden toegewezen aan een stof met een onzeker veiligheidsprofiel om de uitkomsten met een placebo te vergelijken. Het bewijs rond de veiligheid bij zwangeren zal daarom voorlopig observationeel en retrospectief van aard blijven.

Het gehalte aan withanoliden varieert sterk. Verschillende ashwagandhaproducten bevatten uiteenlopende concentraties withanoliden, de belangrijkste bioactieve stoffen. KSM-66 is gestandaardiseerd op een specifiek percentage. Ongestandaardiseerde bulkpoeders kunnen sterk afwijkende hoeveelheden bevatten. Veiligheid bij de ene concentratie biedt geen garantie voor veiligheid bij een andere.

Effecten op de schildklier zijn reëel. Ashwagandha kan de schildklierhormoonspiegels (T3 en T4) verhogen bij mensen met subklinische hypothyreoïdie. Tijdens de zwangerschap is een nauwkeurig gereguleerde schildklierfunctie noodzakelijk. Zowel hypothyreoïdie als hyperthyreoïdie brengt tijdens de zwangerschap risico’s met zich mee voor de foetus. Elk supplement dat de schildklierproductie moduleert, introduceert een variabele die dit kwetsbare endocriene evenwicht kan verstoren.

Immuunmodulatie is niet onderzocht tijdens de zwangerschap. Ashwagandha heeft gedocumenteerde immuunmodulerende eigenschappen. Een zwangerschap vereist een aanzienlijke aanpassing van het immuunsysteem: het afweersysteem van de moeder moet de genetisch lichaamsvreemde foetus tolereren en tegelijkertijd bescherming bieden tegen ziekteverwekkers. De interactie tussen de immuuneffecten van ashwagandha en de vereiste immunologische tolerantie tijdens de zwangerschap is niet onderzocht.

Gevallen van leverschade zijn zeldzaam, maar komen voor. Ashwagandha is bij niet-zwangere volwassenen in verband gebracht met idiosyncratische leverschade (zie ons overzicht over de veiligheid van ashwagandha voor de lever). Of de zwangerschap (die op zichzelf al een metabole belasting voor de lever vormt) dit risico beïnvloedt, is onbekend.

Het schildklierprobleem waar niemand over praat

Het zwangerschapsdebat richt zich vrijwel volledig op de vraag of ashwagandha een abortivum is. Het klinisch relevantere aandachtspunt is wellicht het gedocumenteerde effect op schildklierhormonen: een onderwerp dat veel minder aandacht krijgt, hoewel het bewijs hiervoor aanzienlijk sterker is.

Meerdere gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken bij niet-zwangere volwassenen hebben aangetoond dat ashwagandha de serumspiegels van T3 en T4 verhoogt en TSH verlaagt. Een RCT uit 2018 van Sharma et al. toonde aan dat 600 mg ashwagandhawortelextract per dag gedurende 8 weken de serum-T4-spiegels significant verhoogde ten opzichte van placebo (Sharma et al., 2018). Een systematische review uit 2023 bevestigde dit schildklierstimulerende effect in meerdere onderzoeken.

Tijdens de zwangerschap is een stabiele schildklierfunctie essentieel. De foetus is in het eerste trimester volledig afhankelijk van maternale schildklierhormonen, voordat de foetale schildklier zelf hormonen kan aanmaken. Zowel hypothyreoïdie als hyperthyreoïdie brengt tijdens de zwangerschap duidelijke risico’s met zich mee:

Het vermogen van ashwagandha om T4 en T3 bij volwassenen te verhogen, introduceert een ongecontroleerde factor in een fysiologisch proces dat een strakke regulatie vereist. Een vrouw met een normale schildklierfunctie die ashwagandha gebruikt, kan haar schildklierwaarden boven het optimale bereik voor de zwangerschap brengen. Bij een vrouw met subklinische hyperthyreoïdie — een aandoening waarvan zij mogelijk niet op de hoogte is — kan dit leiden tot klinische hyperthyreoïdie.

Dit betreft geen abortief werkingsmechanisme, maar endocriene ontregeling. In tegenstelling tot de claim over een abortieve werking wordt dit mechanisme ondersteund door gecontroleerde studies bij mensen in plaats van circulaire citaties.

De richtlijnen van de American Thyroid Association raden het gebruik van stoffen die de schildklier beïnvloeden af tijdens de zwangerschap, tenzij strikt medisch noodzakelijk. Ashwagandha valt onder deze categorie.

Wat het NCCIH en andere instanties adviseren

Het National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), onderdeel van de Amerikaanse National Institutes of Health (NIH), adviseert ashwagandha te vermijden tijdens de zwangerschap en de periode van borstvoeding. Dit advies blijft ongewijzigd ondanks de onderzoeksresultaten uit 2026 over de citatiedistorsie.

Het standpunt van het NCCIH is niet uitsluitend gebaseerd op de abortieve claim. Het weerspiegelt een breder uitgangspunt binnen de prenatale zorg: voor supplementen tijdens de zwangerschap is bewijs van veiligheid de norm, niet louter het ontbreken van bewijs van schade. Bij een stof zonder klinische studies bij zwangere vrouwen, met beperkte observationele data, schildklier- en immuunmodulerende effecten en incidentele meldingen van hepatotoxiciteit, is het voorzorgsprincipe van toepassing, ongeacht of de specifieke claim over een abortieve werking standhoudt.

Borstvoeding

Over het gebruik tijdens de borstvoeding zijn nog minder gegevens beschikbaar dan over gebruik tijdens de zwangerschap. Of de bioactieve stoffen van ashwagandha, met name withanoliden, overgaan in de moedermelk en in welke concentraties, is niet onderzocht. De meeste instanties trekken het advies om ashwagandha te vermijden uit voorzorg door naar de borstvoedingsperiode.

Wat als u zwanger bent en ashwagandha gebruikt?

Als u ontdekt dat u zwanger bent terwijl u ashwagandha gebruikt, is er geen sprake van een acute noodsituatie. De literatuur toont geen acuut gevaar aan bij kortdurende blootstelling. Stop met het supplement en bespreek het bij uw eerstvolgende controle met uw verloskundige of gynaecoloog.

Het risico (voor zover aanwezig) hangt samen met langdurig gebruik tijdens de zwangerschap, niet met inname voordat u wist dat u zwanger was. Er zijn in de medische literatuur geen casusbeschrijvingen bekend van foetale schade door ashwagandhablootstelling in de vroege zwangerschap.

Wat zwangere vrouwen als alternatief kunnen nemen

De reden dat veel zwangere vrouwen ashwagandha overwegen, is de zoektocht naar ondersteuning bij stress en slaap: twee reële uitdagingen die tijdens de zwangerschap kunnen toenemen. Een aantal alternatieven heeft een beter vastgesteld veiligheidsprofiel:

Voor een uitgebreide gids over magnesiumsuppletie tijdens de zwangerschap (inclusief dosering, vormkeuze en aandachtspunten) verwijzen wij naar ons artikel over magnesiumglycinaat tijdens de zwangerschap.

Wat als u het heeft ingenomen voordat u wist dat u zwanger was?

Dit is een veelvoorkomende bron van ongerustheid. De fysiologische context biedt hierbij geruststelling.

De alarmerende dierstudies maakten gebruik van doseringen die vele malen hoger lagen dan standaarddoseringen bij mensen, werden gedurende de gehele dracht toegediend en betroffen diersoorten met een andere placentaire fysiologie. Een inname van 300–600 mg/dag in de vroege zwangerschap (vóór een positieve test bij 4–6 weken) is niet vergelijkbaar met die onderzoeksopzet.

Er zijn geen humane casusbeschrijvingen of epidemiologische gegevens die wijzen op foetale schade door ashwagandhadoteringen op supplementniveau vóór of in het prille begin van de zwangerschap. Het gedocumenteerde risico is momenteel nul; het theoretische risico is gebaseerd op dierdata die zich niet rechtstreeks laten vertalen naar humane doseringen.

Het aangewezen beleid: stop met ashwagandha zodra de zwangerschap is vastgesteld en informeer uw verloskundige of gynaecoloog. Er is geen wetenschappelijke grond voor acute medische ingrepen of extra controles vanwege blootstelling in het verleden. Het theoretische risico geldt voor voortgezet gebruik tijdens de verdere zwangerschap, niet voor een vroege, onbedoelde inname.

Dosisafhankelijke overwegingen: kinderwens en ivf

Vrouwen die ashwagandha gebruiken tegen stress in de periode voorafgaand aan de conceptie hebben te maken met andere factoren dan tijdens de zwangerschap zelf.

Vóór de conceptie zijn vooral de cortisol- en schildklierbeïnvloedende werking van belang. Chronische stress verhoogt de cortisolspiegel, wat de ovulatie kan onderdrukken. Kleine studies (voornamelijk bij mannen) tonen aan dat ashwagandha hormoonprofielen kan verbeteren, maar er zijn geen RCT’s uitgevoerd naar het effect op de vrouwelijke vruchtbaarheid.

Bij een ivf-traject staat het schildkliereffect op de voorgrond. Subklinische hypothyreoïdie wordt tijdens ivf nauwlettend behandeld, omdat zelfs lichte TSH-verhogingen de innestelingskansen verlagen. Het toevoegen van ashwagandha, dat bij aanleg de schildklierfunctie kan stimuleren richting hyperthyreoïdie, introduceert een onvoorspelbare factor.

Fertiliteitsartsen die bekend zijn met ashwagandha adviseren over het algemeen om minimaal 2 weken voor de embryoterugplaatsing te stoppen, bij voorkeur al bij de start van een ivf-cyclus. Omdat de halfwaardetijd van withanoliden niet exact is vastgesteld, biedt een uitwasperiode van 2 weken een veilige marge.

Overdracht via de placenta: het onbekende terrein

Er zijn geen humane farmacokinetische gegevens over de vraag of actieve stoffen uit ashwagandha de placenta passeren. In diermodellen werden withanoliden aangetroffen in foetaal weefsel, maar dit betrof parenterale toediening van doses die 10 tot 50 keer hoger lagen dan het menselijke equivalent.

Withanoliden zijn lipofiele steroïdeverbindingen. Lipofiele moleculen passeren in de regel de placenta. De orale biologische beschikbaarheid wordt geschat op 30–50%, afhankelijk van het extracttype, maar onderzoek naar placentaire overdracht bij de mens ontbreekt.

Deze onzekerheid is de voornaamste reden waarom het advies “vermijden tijdens de zwangerschap” de standaard blijft: niet omdat schade definitief is aangetoond, maar omdat de farmacokinetiek onvoldoende in kaart is gebracht om risico’s uit te sluiten.

Vergelijking met andere adaptogenen tijdens de zwangerschap

• Rhodiola rosea: Onvoldoende gegevens tijdens de zwangerschap. Het EMA classificeert dit kruid als “niet aanbevolen tijdens de zwangerschap” wegens het ontbreken van data, niet wegens bewezen schade.
• Heilige basilicum (Tulsi): Vruchtbaarheidsverminderende effecten in diermodellen. Vermijden tijdens de zwangerschap en bij een actieve kinderwens.
• Ginseng: Wisselende dierdata. Ginsenoside Rb1 vertoonde embryotoxiciteit in celculturen van rattenembryo’s. De AHPA classificeert dit als “niet te gebruiken tijdens de zwangerschap”.
• Magnesiumglycinaat: Veilig en grondig onderzocht tijdens de zwangerschap. De best onderbouwde optie voor ondersteuning bij stress en slaap (200–350 mg elementair/dag).
• L-theanine: Beperkte, maar geruststellende gegevens. Komt van nature voor in thee. Geen gedocumenteerde nadelige effecten bij 100–200 mg/dag, hoewel formele RCT’s bij zwangeren ontbreken.

Geen enkel adaptogeen kruid beschikt over robuuste veiligheidsgegevens uit RCT’s bij zwangeren. De veiligste alternatieven zijn nutriënten met een vastgesteld profiel tijdens de zwangerschap, zoals magnesium, B-vitamines en omega 3-vetzuren.

Postpartum en borstvoeding

Er zijn geen gepubliceerde studies die de concentratie withanoliden in moedermelk hebben gemeten. Withanoliden zijn lipofiel en gaan vermoedelijk in zekere mate over in de moedermelk, maar of dit klinisch relevant is voor een zuigeling met een nog onvolgroeid levermetabolisme, is niet bekend.

Binnen de ayurvedische traditie wordt ashwagandha tijdens de lactatieperiode gebruikt als galactagogum (om de melkproductie te stimuleren). Traditioneel gebruik betekent echter alleen dat er destijds geen acute complicaties zijn waargenomen, niet dat subklinische effecten wetenschappelijk zijn onderzocht en uitgesloten.

Een voorzichtige benadering is wachten tot na de borstvoedingsperiode. Een meer gematigde aanpak is herstarten met 300 mg/dag en het voedings- en slaappatroon van de baby observeren — hoewel het toeschrijven van gedragsveranderingen aan ashwagandha versus de normale ontwikkelingsvariatie nagenoeg onmogelijk is.

Vrouwen die geen borstvoeding geven, kunnen ashwagandha na de bevalling zonder specifieke wachttijd hervatten in de standaarddosering (300–600 mg/dag).

Veelgestelde vragen

Is ashwagandha veilig in het begin van de zwangerschap?

Er zijn geen klinische gegevens die de veiligheid in enig stadium van de menselijke zwangerschap aantonen. Het advies om ashwagandha te vermijden berust op dierstudies die bij hoge doses abortieve effecten lieten zien, het ontbreken van klinische studies bij mensen en de invloed van ashwagandha op de schildklier. Hebt u het ingenomen voordat u wist dat u zwanger was, dan is het gedocumenteerde risico van die vroege blootstelling momenteel nul, maar continuering na bevestiging wordt afgeraden.

Geen enkele klinische studie heeft de veiligheid tijdens enig stadium van de menselijke zwangerschap bevestigd. Het advies om ashwagandha tijdens de zwangerschap te vermijden is gebaseerd op dierstudies (abortieve effecten bij hoge doses bij knaagdieren), de afwezigheid van humane veiligheidsstudies en de schildkliermodulerende werking van het kruid, wat de hormoonbalans tijdens de zwangerschap kan verstoren. Als u ashwagandha hebt ingenomen voordat u ontdekte dat u zwanger was, is het gedocumenteerde risico van die vroege, onbedoelde inname op supplementniveau momenteel nul. Voortzetting van het gebruik zodra de zwangerschap vaststaat, wordt echter ontraden.

Wat kan ik tijdens de zwangerschap nemen in plaats van ashwagandha tegen stress?

Magnesiumglycinaat (200–350 mg elementair per dag) is de best wetenschappelijk onderbouwde optie bij zwangerschapsgerelateerde stress en slaapproblemen, met een sterk veiligheidsprofiel. L-theanine (100–200 mg) toont beperkte, maar geruststellende data. Naast supplementen zijn cognitieve gedragstherapie voor insomnie (CGT-i) en zwangerschapsyoga bewezen effectief om stress en spanning tijdens de zwangerschap te verminderen.

Magnesiumglycinaat (200–350 mg elementair/dag) is het best onderbouwde supplement voor stress en slaap tijdens de zwangerschap, met een solide veiligheidsprofiel in alle trimesters. L-theanine (100–200 mg/dag, van nature aanwezig in thee) heeft beperkte, maar geruststellende veiligheidsgegevens. Buiten supplementen om heeft cognitieve gedragstherapie voor insomnie (CGT-i) een sterke wetenschappelijke basis bij slaapproblemen tijdens de zwangerschap, en is in RCT’s aangetoond dat zwangerschapsyoga stress en angst significant kan verminderen.

Kan ashwagandha een miskraam veroorzaken?

De claim over een abortieve werking is terug te voeren op dierstudies met doseringen die 10 tot 50 keer hoger lagen dan de humane standaard, en er zijn geen casussen bij mensen bekend van een miskraam door ashwagandha-supplementen. Het bij dieren waargenomen mechanisme (het stimuleren van baarmoedercontracties) is biologisch echter aannemelijk bij mensen. Vanwege de ernst van het mogelijke gevolg blijft het voorzorgsadvies om ashwagandha te vermijden van kracht.

De bewering dat ashwagandha miskramen veroorzaakt, stamt uit dierstudies met doseringen die ver boven het gebruikelijke niveau bij mensen lagen, doorgaans 10 tot 50 keer de humane dosering op basis van mg/kg lichaamsgewicht. Er is in de medische literatuur geen humane casus gedocumenteerd waarin een miskraam werd veroorzaakt door ashwagandhasuppletie. Het mechanisme waardoor hoge doses bij dieren leidden tot zwangerschapsverlies (uterotone activiteit: het opwekken van baarmoedercontracties) is farmacologisch echter plausibel bij mensen. Daarom geldt het voorzorgsadvies. Het verschil tussen de dosering bij dieren en het normale gebruik bij mensen is groot, maar de mogelijke uitkomst (verlies van de zwangerschap) is ernstig genoeg om het voorzorgsprincipe te hanteren.

Wanneer kan ik na de zwangerschap weer beginnen met ashwagandha?

Als u geen borstvoeding geeft, kan ashwagandha na de bevalling in standaarddoseringen (300–600 mg/dag) worden hervat zonder specifieke wachttijd. Geeft u wel borstvoeding, dan luidt het voorzichtige advies om te wachten tot na het spenen, omdat er geen studies zijn naar withanolidespiegels in moedermelk. Een meer gematigde keuze is herstarten met 300 mg/dag onder observatie van de baby.

Wanneer u geen borstvoeding geeft, kan ashwagandha na de bevalling direct worden hervat in de standaarddosering (300–600 mg/dag). Geeft u wel borstvoeding, dan is het terughoudende advies om te wachten tot de borstvoedingsperiode voorbij is, aangezien het overgaan van withanoliden in de moedermelk niet bij mensen is gemeten. Een gematigde benadering is herstarten met 300 mg/dag en te letten op eventuele veranderingen in het drink- of slaapgedrag van de baby. Binnen de ayurveda wordt ashwagandha tijdens de lactatie gebruikt (als middel om de melkproductie te bevorderen), maar traditioneel gebruik geldt niet als modern veiligheidsbewijs.

Heeft ashwagandha invloed op de vruchtbaarheid?

Bij mannen tonen diverse kleine studies verbeteringen in het aantal zaadcellen, de beweeglijkheid en het testosterongehalte. Bij vrouwen is het bewijs zeer beperkt; er zijn geen studies die specifiek zijn gericht op vrouwelijke vruchtbaarheid. Het cortisolkwaliteitsverlagende effect zou theoretisch kunnen helpen bij stressgerelateerde fertiliteitsproblemen, maar dit blijft een hypothese. Tijdens een ivf-traject adviseren de meeste artsen om ashwagandha vóór de terugplaatsing te staken vanwege effecten op de schildklier.

Bij mannen hebben verschillende kleine RCT’s aangetoond dat ashwagandha de zaadkwaliteit, motiliteit en testosteronspiegels kan verbeteren. Bij vrouwen is het bewijs uiterst schaars; er zijn geen RCT’s die ashwagandha specifiek hebben onderzocht voor de vrouwelijke fertiliteit. De cortisolstoppende werking zou theoretisch gunstig kunnen zijn bij vrouwen bij wie de vruchtbaarheid onder druk staat door chronische stress (aangezien een hoog cortisolgehalte de GnRH-pulsatiliteit remt), maar dit is een werkingsmechanistische hypothese en geen bewezen klinisch effect. Tijdens een ivf-behandeling raden de meeste fertiliteitsartsen aan te stoppen met ashwagandha vóór de terugplaatsing vanwege de invloed op de schildklier.

Is ashwagandhathee veiliger dan capsules tijdens de zwangerschap?

Nee. De toedieningsvorm verandert niets aan de actieve bestanddelen; withanoliden zijn in elke vorm aanwezig. Thee bevat mogelijk lagere concentraties, maar een lagere dosis staat tijdens de zwangerschap niet gelijk aan veilig. Het advies om ashwagandha te vermijden geldt voor alle toedieningsvormen. Controleer de ingrediëntenlijst van kruidenthee op ashwagandha, ook vermeld als Withania somnifera of Indiase ginseng.

Nee. De vorm waarin ashwagandha wordt ingenomen (thee, capsule, poeder of tinctuur) verandert de werkzame stoffen niet; withanoliden zijn ongeacht de toedieningswijze aanwezig. Thee bevat mogelijk een lagere concentratie withanoliden dan een gestandaardiseerd extract, maar een “lagere dosering” betekent niet automatisch dat het “veilig is tijdens de zwangerschap”. Het advies om ashwagandha tijdens de zwangerschap te laten staan, geldt voor alle toedieningsvormen en bereidingen. Controleer bij het drinken van kruidenthee tijdens de zwangerschap altijd de ingrediënten op ashwagandha (ook wel aangeduid als Withania somnifera of Indiase ginseng).

Wie moet ashwagandha rondom de zwangerschap vermijden?

Ashwagandha moet worden vermeden tijdens de zwangerschap en door iedereen met een actieve kinderwens die geen medische begeleiding heeft. Er zijn geen veiligheidsgegevens bij de mens tijdens de zwangerschap en dierstudies suggereren een risico op een miskraam. De onderstaande groepen dienen ashwagandha te vermijden of vooraf een arts te raadplegen.

Zwangere vrouwen in elk trimester. Dierstudies laten bij hoge doses baarmoedercontracties (abortieve effecten) zien en er is geen bewijs bij mensen dat de veiligheid aantoont. Stop met ashwagandha zodra een zwangerschap is vastgesteld.

Vrouwen met een actieve kinderwens of in een ivf-traject. De invloed van ashwagandha op de schildklier kan de hormoonhuishouding tijdens een conceptie- of ivf-cyclus verstoren. De meeste fertiliteitsartsen adviseren om minimaal twee weken voor de embryoterugplaatsing te stoppen.

Vrouwen die borstvoeding geven. Er is geen onderzoek gedaan naar de mate waarin de actieve stoffen van ashwagandha overgaan in de moedermelk. Het voorzichtige advies is om het middel te vermijden tot na het spenen.

Iedereen die schildkliermedicatie gebruikt. Ashwagandha kan de aanmaak van schildklierhormoon stimuleren, wat extra risico’s met zich meebrengt wanneer de schildklierfunctie rondom een zwangerschap nauwkeurig moet worden ingesteld. Overleg altijd met uw behandelend arts voordat u dit combineert.

De conclusie

Het bewijs tegen ashwagandha tijdens de zwangerschap is minder solide dan vaak wordt beweerd. De stelling dat het een abortivum is, rust op een circulaire keten van citaties die uiteindelijk terugleidt naar niet-gerefereerde anekdotische verslagen — niet naar klinische data.

Tegelijkertijd ontbreekt elk bewijs voor de veiligheid tijdens de zwangerschap. Er zijn geen gecontroleerde onderzoeken bij zwangere vrouwen verricht en de dierdata zijn niet eenduidig. Ashwagandha beïnvloedt zowel schildklierhormonen als het immuunsysteem, twee systemen die tijdens de zwangerschap een fijngevoelig evenwicht vereisen. Het voorzorgsprincipe binnen de verloskunde hanteert een aanzienlijk strengere norm dan “waarschijnlijk geen probleem”.

Het praktische advies luidt dan ook: vermijd ashwagandha tijdens de zwangerschap en de borstvoedingsperiode. Niet omdat het bewijs voor een abortieve werking zo sterk is — dat is het niet —, maar omdat bewijs voor veiligheid volledig ontbreekt en het de gezondheid van een ontwikkelend kind betreft.

Dit is een situatie waarin “we weten het niet” het eerlijkste en belangrijkste standpunt is dat kan worden ingenomen.

---

Geschreven door Tao Wu. Dit artikel is gebaseerd op peer-reviewed systematische reviews, etnobotanische analyses en richtlijnen van gezondheidsinstanties. YourHealthier verkoopt ashwagandha-supplementen. Bekijk ons redactioneel beleid voor meer informatie over onze werkwijze en bronvermelding.

Laatst bijgewerkt: 19 september 2026

Beslissingen over supplementen tijdens de zwangerschap of bij een kinderwens horen thuis bij uw gynaecoloog, verloskundige of fertiliteitsarts, niet in een algemeen artikel. Bespreek het gebruik van ashwagandha open met uw zorgverlener, zodat uw individuele situatie kan worden beoordeeld.

---

Bronnen

Tallon MJ, Koturbash I, Blum JL. A Systematic and Ethnobotanical Review of Ashwagandha’s (Withania somnifera) Teratogenic and Abortifacient Potentials. *Phytotherapy Research*. 2026;40(8):4737-4758. PubMed: 40887707

Brendler T. Is Ashwagandha an Abortifacient? *Phytotherapy Research*. 2026;40(8):4858-4861. PubMed: 41454549

American Herbal Pharmacopoeia. AHP Responds to Claims of Ashwagandha Abortifacient Effects. Press Release, June 2024.

Ministry of AYUSH, Government of India. Ashwagandha Safety Dossier 2.0. 2024.

National Center for Complementary and Integrative Health. Ashwagandha. NIH. NCCIH

Vollmer G, Brendler T. Evaluating potential hormonal activities of Ashwagandha. *Phytotherapy Research*. 2026. PMC: 13436040

World Health Organization. WHO Monographs on Selected Medicinal Plants. Volume 4. Radix Withaniae.

Sharma AK, Basu I, Singh S. Efficacy and Safety of Ashwagandha Root Extract in Subclinical Hypothyroid Patients: A Double-Blind, Randomized Placebo-Controlled Trial. *Journal of Alternative and Complementary Medicine*. 2018;24(3):243-248. PubMed: 28829155

American Thyroid Association. 2017 Guidelines of the American Thyroid Association for the Diagnosis and Management of Thyroid Disease During Pregnancy and the Postpartum. *Thyroid*. 2017;27(3):315-389. PubMed: 28056690

Philips CA, Theruvath AH. A comprehensive review on the hepatotoxicity of herbs used in the Indian (Ayush) systems of alternative medicine. *Medicine*. 2024;103:e37903. PubMed: 38640296

Bronnen